STRONA GLÓWNA | DIECEZJA ŚWIDNICKA | PARAFIA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI | POGODA | PRIVATE | KATEDRA ŚWIDNICKA | POZNAJ KRAJ | POZNAJ ŚWIAT | FORUM | WSPOMNIENIA-ALBUM | ONET-ALBUM I | ONET-ALBUM II | KOŚCIÓŁ PARAFIALNY PRZED I PO REMONCIE W KAMIEŃCU ZĄBKOWICKIM | BIOGRAFIA Listopad 20 2019 13:39:12  
Nawigacja
STRONA GLÓWNA
ZAŁOŻENIE OSADY KAMIENIEC W 1096 ROKU
Powstanie zamku Kamenec w roku 1096
ARCHITEKTURA KOŚCIOŁA KLASZTORNEGO
KSIĄŻĘTA ŚLĄSCY WOBEC KLASZTORU CYSTERSÓW W KAMIEŃCU
Cystersi – zakon reformatorski u początków zasiedlania Środkowo- Wschodniej Europy
Klasztor cysterski w Kamieńcu Ząbkowickim
Rozkwit baroku w czasach kontrreformacji
Friedrich Bernhard Werner – syn ziemi kamienieckiej
Epizod z historii wojen śląskich
Sekularyzacja na Śląsku
UPADEK OPACTWA CYSTERSÓW
Modły na chwałę Bożą milkną po 602 latach
Skutki sekularyzacji – przełom klasztoru w Kamieńcu
Książę Albrecht Pruski (1809–1872) – założyciel „linii Albrechtów“
KSIĘŻNICZKA MARIANNA
Księżniczka Marianna Niderlandzka – Pani na Kamieńcu
Dzieła Karla Friedricha Schinkla na Śląsku
HISTORIA BUDOWY PAŁACU W KAMIEŃCU
Pałac w Kamieńcu
ZAŁOŻENIA OGRODOWE PRZY PAŁACU W KAMIEŃCU
EWANGELICKI KOŚCIÓŁ W KAMIEŃCU
DZIEWIĘTNASTOWIECZNE WIDOKI KAMIEŃCA
Kamieniec Ząbkowicki w czasach pokoju
FRIEDRRICH BERNHARD WERNER
NA SUROWYM KORZENIU
KAMIENIEC ZĄBKOWICKI POD KONIEC DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ.
Niemiecki Kamenz staje się polskim Kamieńcem Ząbkowickim
Repatriacje i osiedlanie się nowych mieszkańców
Wyjątki z życia gminy w latach 1946 – 1989
KAMIENIECKI PAŁAC - HISTORIA
GMINA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHEOLOGICZNYCH
PAŁAC W KAMIEŃCU ZĄBKOWICKIM PO ROKU 1945
Kamieniec Ząbkowicki na drodze do Europy
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Istebka
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Łopienica
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Goleniów Śląski
Historia wsi Byczeń - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Doboszowice-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Chałupki-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Mrokocin - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Ożary - Gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Pomianów Górny - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Pilce - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Sosnowa-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Suszka - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Sławęcin - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Śrem - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Starczów - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Topola - gmina Kamieniec Ząbkowicki
BIOGRAFIA
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć I
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć II
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć III
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć IV
ŚWIDNICA
POŁOŻENIE ŚWIDNICY
ZARYS HISTORYCZNY ŚWIDNICY
KSIĘSTWO ŚWIDNICKO - JAWORSKIE
PANOWANIE CZESKO - WĘGIERSKIE
RZĄDY AUSTRIACKIE
ZABYTKI ŚWIDNICY
Katedra św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy
Kościół Świętego Krzyża w Świdnicy
Kościół św. Józefa w Świdnicy
Kościół św. Andrzeja Boboli w Świdnicy
Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Świdnicy
Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Świdnicy
Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Świdnicy
Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Świdnicy
Online
Gości Online: 2
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 18
Najnowszy Użytkownik: Iwona
Historia wsi Kamieniec-Gpleniów Śląski
HISTORIA WSI KAMIENIEC ZĄBKOWICKI – GOLENIÓW ŚLĄSKI
Kamieniec — Goleniów Śląski
Dawne nazwy miejscowości
Galnov (1293), Galnove (1294), Gallenow (1322), Galenow (1323), Gallenowe (1326), Galnawe (1350), Galnov (1353, 1360), Galnav (1361), Galenau (1666), Gollnau (ok. 1750), Gallenau (1323, 1743–1945)
Etymologia nazwy miejscowości
Historyczna nazwa wsi Galnov mogła mieć różnorodną genezę. Mogła powstać jako nazwa topograficzna od śląskich słów goleń, golenia, lub od imienia Gallus, a później została zniemczona. Nie wykluczone też, iż miała charakter topograficzny i utworzona została od niemieckiego słowa galle oznaczającego podmokłe miejsce na polu.
Historia miejscowości
Dzieje miejscowości
1293 — Wzmiankowano po raz pierwszy wieś, z której pochodził niejaki Frederic de Galnov. 1322 — Goleniów był posiadłością rycerską. 1322–1353 — Istniało we wsi allodium z młynem przy potoku Czadelbach, które w 1322 r. kupili kamienieccy cystersi. Mieli je jeszcze w r. 1353. 1323 — We wsi istniało sołectwo, co oznacza, iż miejscowość funkcjonowała już na prawie niemieckim. Przy sołeckim folwarku skupili się zagrodnicy. 1416 — Goleniów Śląski został kupiony przez biskupa wrocławskiego i przyłączony do jego posiadłości. 2 poł. XVIII w. — Wieś należała do przedstawicieli śląskiej arystokracji, m.in. jako dar biskupi (Gratialgut). 1765–1816 — Goleniów, miejscowość średniej wielkości, o charakterze rolniczo-rzemieślniczym zasiedlony był przez około 14–17 kmieci oraz przez 34–39 zagrodników i chałupników. Znajdował się do 1816 r. w księstwie nyskim, w obwodzie grodkowskim i stanowił enklawę pod względem administracyjnym. Później, w wyniku reform administracyjnych Goleniów włączono do departamentu wrocławskiego oraz do powiatu ziębickiego. ok. 1830–1845 — Wieś była nadal własnością szlachecką. Nie rozwinęła się terytorialnie. Do 1845 r. wzrosła nieznacznie ilość domów mieszkalnych, natomiast bez większych zmian pozostała liczba ludności. Istniało we wsi dziedziczne sołectwo, będące od 1830 r. własnością rodziny Berndtów. ok. poł. XIX w. — Po związanej z uwłaszczeniem regulacji stosunków społeczno ekonomicznych Goleniów stał się samodzielną gminą wiejską i został wyłączony z majętności hrabiów Pinko. 1850–1937 — Po związanej z uwłaszczeniem regulacji stosunków społeczno-ekonomicznych na wsi i po wydaniu ordynacji powiatowej w 1872 r. Goleniów stał się samodzielną gminą wiejską podległą bezpośrednio administracji państwowej. W nowej strukturze administracyjnej wieś połączona została ze Starczowem, w którym znajdowały się siedziba okręgu administracyjnego i policyjnego (Amtsbezirk) oraz siedziba urzędu stanu cywilnego (Standeamt). W r. 1874 na zbudowano na gruntach wsi duży węzeł kolejowy, przy którym wykształciła się układ urbanistyczny nowej osady (patrz — Kamieniec). Goleniów, ze średniej wielkości areałem gruntów, miał ustabilizowaną sytuację ludnościową, ale od czasu powstania węzła kolejowego liczba ludności wsi systematycznie wzrastała.
1886–1937 — Wzmiankowano znajdujące się w Goleniowie dziedziczne dobra sołeckie, które należały do: spadkobierców niejakiego Berndta (ok. 1886–1912), Georga Berndta (ok. 1917), Richarda Berndta (ok. 1921–1937). Do dóbr sołeckich, których właściciele skupili się na hodowli bydła, należały grunty o powierzchni ok. 114–125 ha, gospoda i kuźnia. W latach ok. 1917–1930 posiadacze sołectwa mieli jeszcze dodatkowo trzy gospodarstwa w Goleniowie. Zbyli je jednak, podobnie jak gospodę i kuźnię, przed 1937 r. 1945–2003 — Goleniów został zasiedlony, otrzymał status osiedla i zasadniczo nie wyludnia się. Po 1968 r. wieś została przyłączona do Kamieńca Ząbkowickiego.
Parafialna przynależność miejscowości
Przed 1359 — Goleniów związany był od dawna, jak zapisano to w dokumencie z 1359 r. z kościołem rzymskokatolickim w sąsiednim Starczowie, któremu płacił dziesięciny i oddawał daniny. 1359 — Po inkorporacji do klasztoru w Kamieńcu kościoła w Byczeniu utworzona została duża parafia obejmująca dwie dawne parafie w Byczeniu i Starczowie. W wyniku tych zmian kościół w Starczowie stał się kościołem filialnym. Nadal jednak otrzymywał wpływy z Goleniowa.
1666 — „Wioseczka Goleniów” dalej finansowała kościół w Starczowie i należała do parafii w Byczeniu. 1890–2000 — Goleniów należy już do parafii w Starczowie. W 1962 r. wzniesiono obecny kościół filialny Matki Boskiej Częstochowskiej.
Ewangelicy w Goleniowie
1845–1929 — Początkowo liczba ewangelików była niewielka. Systematycznie jednak wzrastała, by ok. 1929 osiągnąć poziom 1/4 ogółu mieszkańców Goleniowa. W 1 poł. XIX w. tutejsi ewangelicy związani byli z parafią ewangelicką w Stolcu, a później z parafią ewangelicką w Kamieńcu.
Dzieje dóbr
1323 — Wieś należała do Ottona von Glaubitz na Międzylesiu, a do jego lennika, niejakiego Heinemanna zwanego de Gallenow — trzyłanowe allodium we wsi, sąsiadujące z polami kamienieckiego konwentu i byczyńskim lasem. To allodium, jeden ogród w Goleniowie oraz miejsce młyńskie (na założenie młyna?) przy potoku Czadelbach odsprzedali kamienieckim cystersom wspomniany powyżej Heinemann i jego brat. 1326 — Opat kamieniecki dał Geruschy, wdowie po Heinemannie, dawnym właścicielu folwarku, grunt w Łopienicy za podobnej wielkości grunt w Goleniowie.
1353 — Allodium nadal należało do klasztoru, a ponadto cystersi mieli też las koło Goleniowa. Jak można sądzić z charakterystyki jego sąsiedztwa zajmowało zapewne południową część gruntów wsi. W późniejszych czasach allodium nie było już wzmiankowane, co pozwala przypuszczać, że zostało podzielone na dobra kmiece. 1416 — Goleniów Śląski kupiony był przez biskupa wrocławskiego i przyłączony do jego posiadłości. ok. 1750–1845 — W latach ok. 1750–1765 Goleniów (wieś bez folwarku) należał do hrabiów von Falkenhayn, także właścicieli Lubnowa, a w latach ok. 1784–1845 — (jako dar biskupa) — do hrabiów von Pinto. Reprezentował on rodzinę Pinto de Barri wywodzącą się z Sardynii. Jej przedstawiciel Franz Ignatz hrabia von Pinto (†1788) wstąpił w pruską służbę jako generał-major. W 1783 r. hrabiowie von Pinto otrzymali śląski inkolat. Ok. 1850 — Po związanej z uwłaszczeniem regulacji stosunków społeczno ekonomicznych na wsi Goleniów stał się samodzielną gminą wiejską i został wyłączony z dóbr hrabiów von Pinto.
Układ przestrzenny miejscowości
Goleniów Śląski położony jest na północny wschód od Kamieńca, na południowo-zachodnim skraju Wysoczyzny Ziębickiej, przy lokalnej drodze łączącej południowy kraniec Starczowa z południowym krańcem Stolca. Dawna wieś jest też zespolona układem dróg z dworcem PKP i powstałą przy nim nową częścią Kamieńca.
Wieś ok. poł. XVIII w. miała taki zasięg jak obecnie i była ulicówką ze zwartym siedliskiem, położoną przy trakcie z Byczenia do Strąkowej. Trakt ten biegł ul. Zieloną oraz Jasną, czyli poprzecznie do głównej wiejskiej ulicy, obecnej ul. Wiejskiej. Ta z kolei pozostawała zupełnie drugorzędną, ślepo zakończoną drogą, poprowadzoną ze Starczowa w kierunku zachodnim, ku obszarowi z licznymi ciekami wodnymi. Na mapie z poł. XVIII w. zaznaczono na terenie wsi tylko przydrożną kapliczkę przy ul. Leśnej oraz zabudowę wsi. Na dokładniejszej mapie z 1824 r. zaznaczono układ większości obecnych ulic w granicach zwartego siedliska wsi, a więc główną ulicę — Wiejską z ulicą Krętą, oraz ulice Leśną, Jasną (dojazd do sołectwa), Boczną (na zarysie litery L), Piaskową (graniczną drogę siedliska) i północny odcinek ul. Zielonej. Goleniów miał więc układ wielodrożny. Ponadto dzielił się na dwie zróżnicowane części. Jedna, wschodnia (z ul. Wiejską i Krętą) z licznymi rozłogami, zasiedlona była przez kmieci. Druga natomiast — północno-zachodnia (z ul. Leśną) zawierała duże dobra sołeckie. Już przed 1861 r. rozpoczęto przestrzenne scalanie Goleniowa z Kamieńcem, gdyż powstał wówczas południowy odcinek ul. Szkolnej. Następnie w 4 ćw. XIX w. po zbudowaniu węzła kolejowego na polach w południowej części Goleniowa, powstała nowa jednostka osadnicza związana z Kamieńcem. Została ona zespolona z Goleniowem poprzez rozbudowę ul. Szkolnej, gdyż linia kolejowa przerwała dawny trakt z Byczenia do Strąkowej. Ponadto zbudowano nową szosę łączącą Starczów ze Stolcem, poprzez Goleniów. Wzdłuż linii kolejowej wytyczono ul. Węglową oraz przedłużono do niej ul. Zieloną. Podsumowując, budowa węzła kolejowego rzutowała na zmianę układu komunikacyjnego na terenie gminy wiejskiej Goleniów. Nie wpłynęła na przekształcenia zabudowy i przebiegu ulic Bocznej, Leśnej, Krętej oraz Wiejskiej, przez co zachowały one swój wiejski charakter. Powstały trzy nowe ulice głównie o charakterze komunikacyjnym — Szkolna, Węglowa i Zielona. Były zapewne przewidziane do zabudowy. Zbudowano w pierwszych dziesięcioleciach XX w. jedynie nieliczne budynki przy ul. Szkolnej, oraz przy starych ulicach — Bocznej i Piaskowej. Obecnie czytelny jest historyczny, ruralistyczny układ wsi, rozkład dróg, w tym odcinków granicznych dróg siedliska. Zanikły natomiast w dużym stopniu rozłogi.
Drugi, nowszy zespół osadniczy powstały na gruntach Goleniowa związany z dworcem kolejowym, złożony z ulic Kolejowej, Ogrodowej, Parkowej i Krótkiej miał już charakter miejski oraz związany był z Kamieńcem, dlatego zostanie omówiony w kontekście tej miejscowości.
Kapliczka domkowa przy dawnym trakcie do Strąkowej (obecnie ul. Leśnej 9).
W Goleniowie znajduje się wczesnobarokowa kapliczka domkowa zbudowana zapewne na przełomie XVII i XVIII w., jako jednoprzestrzenny budynek zamknięty trójbocznie, wzmocniony dwiema trójkątnymi w przekroju, nowożytnymi skarpami i nakryty sklepieniem kolebkowym z lunetami oraz dachem dwuspadowym. Najokazalej rozwiązano front kapliczki, architektonicznie rozczłonkowany, zwieńczony wolutowym szczytem. Niezbyt poprawne proporcje fasady kaplicy pozwalają przypuszczać, że była ona dziełem lokalnego budowniczego. Powstała zapewne z fundacji sołtysa z Goleniowa, gdyż stała na jego gruncie. W 2 poł. XIX w. zbudowano obecną drewnianą sygnaturkę kapliczki.
Folwark sołecki, ul. Jasna 1–2
Zaznaczony został na mapie topograficznej z 1824 r. jako duża zagroda w czworobok, obudowana ze wszystkich stron. Na planie z 1861 r. folwark ten miał zarys nieregularnego czworoboku. W takim też kształcie zachował się do dziś. Obecna zabudowa folwarku sołeckiego powstawała od pocz. XIX w. Dom mieszkalny nr 2 został zbudowany zapewne w 1 ćw. XIX stulecia, a oficyna mieszkalna nr 3 oraz sąsiednia obora — w 3 ćwierci tego wieku. Z tego czasu pochodzą także inne budynki folwarczne, które współcześnie przebudowane utraciły stylowy charakter.
Zabudowa miejscowości
Około 1824 r. zabudowę wsi współtworzyły mniej liczne kmiece zagrody w czworobok skupione głównie przy ul. Wiejskiej oraz zabudowa wąsko- i szerokofrontowa. Podobny rozkład zabudowy trwał zasadniczo nadal w 2 poł. XIX w., z tym że powstały nowe, niewielkie zagrody przy skromniejszych domostwach.
Obecna zabudowa Goleniowa była kształtowana od lat 40. XIX w. do pierwszych dziesięcioleci XX w. włącznie, i reprezentuje budownictwo tradycyjne oraz nowocześniejsze, nawiązujące do architektury wernakularnej. Budownictwo tradycyjne reprezentuje piętrowy dom nr 25, z ryglowym piętrem. Inne w całości murowane, piętrowe domy nawiązujące do budownictwa wernakularnego, utrzymane są w stylu uproszczonego neoklasycyzmu. Domów tych jest w Goleniowie stosunkowo dużo, ale niestety wiele z nich utraciło po remontach swoje stylowe wystroje elewacji. Zachowały je natomiast dwa budynki mieszkalno-usługowe, dwie gospody, jedna przy ul. Wiejskiej 7, i druga przy ul. Leśnej 3a-3b, należąca w okresie międzywojennym do właściciela dziedzicznych dóbr sołeckich w Goleniowie. Pierwszy z budynków, z wystrojem elewacji w stylu neoklasycyzmu był skromniejszy, a drugi — znacznie bardziej okazały. Nieliczne budynki o charakterze podmiejskich willi zbudowano w pierwszych dziesięcioleciach XX w. przy ul. Bocznej, Piaskowej i Szkolnej.
Wykorzystano za zgodą autora z archiwum Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji we Wrocławiu
( 16 grudnia 2003 roku )
Wszelkie prawa zastrzeżone
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Shoutbox
Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.

Hormann
21/05/2013 15:23
Zapraszam na mój blogsmiley www.garazowe.poznan-bramy
.pl


kolezanka
08/10/2012 17:05
Witam a niewiedziałam,że się interesujesz robieniem stron.Tyle dlaczego Kamieniec a nie Bystrzyca.Pa.Pa.Pa

BOBO
08/10/2012 16:57
SERDECZNIE WITAM, OGLADALEM PANA FOTKI SĄ WSPANIAŁE.TAKIE PRAWDZIWE.POZDRAWIAM

Justyna Horska
04/10/2012 18:57
Fajna stronka,dużo historii.Młodzież winna zapoznać się z historią tych miast

BOBO
26/07/2012 07:31
Fajna stronka.Podziwiam Pana-tylko po co ta Świdnica

Copyright © 2006


Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | okazjanazakupy.pl