STRONA GLÓWNA | DIECEZJA ŚWIDNICKA | PARAFIA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI | POGODA | PRIVATE | KATEDRA ŚWIDNICKA | POZNAJ KRAJ | POZNAJ ŚWIAT | FORUM | WSPOMNIENIA-ALBUM | ONET-ALBUM I | ONET-ALBUM II | KOŚCIÓŁ PARAFIALNY PRZED I PO REMONCIE W KAMIEŃCU ZĄBKOWICKIM | BIOGRAFIA Sierpień 24 2019 23:07:40  
Nawigacja
STRONA GLÓWNA
ZAŁOŻENIE OSADY KAMIENIEC W 1096 ROKU
Powstanie zamku Kamenec w roku 1096
ARCHITEKTURA KOŚCIOŁA KLASZTORNEGO
KSIĄŻĘTA ŚLĄSCY WOBEC KLASZTORU CYSTERSÓW W KAMIEŃCU
Cystersi – zakon reformatorski u początków zasiedlania Środkowo- Wschodniej Europy
Klasztor cysterski w Kamieńcu Ząbkowickim
Rozkwit baroku w czasach kontrreformacji
Friedrich Bernhard Werner – syn ziemi kamienieckiej
Epizod z historii wojen śląskich
Sekularyzacja na Śląsku
UPADEK OPACTWA CYSTERSÓW
Modły na chwałę Bożą milkną po 602 latach
Skutki sekularyzacji – przełom klasztoru w Kamieńcu
Książę Albrecht Pruski (1809–1872) – założyciel „linii Albrechtów“
KSIĘŻNICZKA MARIANNA
Księżniczka Marianna Niderlandzka – Pani na Kamieńcu
Dzieła Karla Friedricha Schinkla na Śląsku
HISTORIA BUDOWY PAŁACU W KAMIEŃCU
Pałac w Kamieńcu
ZAŁOŻENIA OGRODOWE PRZY PAŁACU W KAMIEŃCU
EWANGELICKI KOŚCIÓŁ W KAMIEŃCU
DZIEWIĘTNASTOWIECZNE WIDOKI KAMIEŃCA
Kamieniec Ząbkowicki w czasach pokoju
FRIEDRRICH BERNHARD WERNER
NA SUROWYM KORZENIU
KAMIENIEC ZĄBKOWICKI POD KONIEC DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ.
Niemiecki Kamenz staje się polskim Kamieńcem Ząbkowickim
Repatriacje i osiedlanie się nowych mieszkańców
Wyjątki z życia gminy w latach 1946 – 1989
KAMIENIECKI PAŁAC - HISTORIA
GMINA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHEOLOGICZNYCH
PAŁAC W KAMIEŃCU ZĄBKOWICKIM PO ROKU 1945
Kamieniec Ząbkowicki na drodze do Europy
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Istebka
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Łopienica
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Goleniów Śląski
Historia wsi Byczeń - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Doboszowice-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Chałupki-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Mrokocin - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Ożary - Gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Pomianów Górny - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Pilce - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Sosnowa-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Suszka - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Sławęcin - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Śrem - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Starczów - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Topola - gmina Kamieniec Ząbkowicki
BIOGRAFIA
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć I
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć II
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć III
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć IV
ŚWIDNICA
POŁOŻENIE ŚWIDNICY
ZARYS HISTORYCZNY ŚWIDNICY
KSIĘSTWO ŚWIDNICKO - JAWORSKIE
PANOWANIE CZESKO - WĘGIERSKIE
RZĄDY AUSTRIACKIE
ZABYTKI ŚWIDNICY
Katedra św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy
Kościół Świętego Krzyża w Świdnicy
Kościół św. Józefa w Świdnicy
Kościół św. Andrzeja Boboli w Świdnicy
Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Świdnicy
Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Świdnicy
Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Świdnicy
Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Świdnicy
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 18
Najnowszy Użytkownik: Iwona
Historia wsi Śrem - gmina Kamieniec Ząbkowicki
HISTORIA WSI ŚREM – GMINA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI
ŚREM
Dawne nazwy miejscowości
monte, qui dictum Zram (1283) - określenie wzniesienia na północ od Śremu Sram (1293, 1302, 1317), Sramb (1293), Szram (1317, Scram (1331), Schram (1344), Schrham, Schram (1339, 1345), villa Schram (1349), Scrhram (1360), Schrome (1393), Schrame (1424), Schröm (ok. poł. XVIII w.), Schromm (ok. 1750), Schrom (1353, 1359, 1360, 1402, 1422, 1427, 1478, 1765–1945),
Etymologia nazwy wsi
Nieznana
Historia wsi, parafii i dóbr
Dzieje wsi
1283 — Bracia Iesco i Dirsco de Bycen synowie Dyrislausa sprzedali cystersom z Kamieńca dobra Tachsscheberc vel Lencavice obejmujące ziemie od Byczenia aż do strumienia wypływającego z góry Zram, przecięte przez Nysę. Niemieccy badacze uważali, że był to obszar, na terenie którego wykształcił się Śrem. Inni dobra Tachsscheberc vel Lencavice wprost identyfikowali ze Śremem. W pewnej sprzeczności z tą interpretacją jest pochodząca z 1784 r., uwaga Zimmermanna, iż grunty nad Nysą zwane Taschenberg znajdowały się koło Pilc. 1291 — Wymieniono sołtysa z Brem, Petrusa Gozwina zwanego Cincgrabe. Niektórzy niemieccy badacze identyfikowali wieś Brem ze Śremem, a inni uważali, iż jest to miejscowość koło Ziębic. 1293 — Z tego roku pochodzi pierwsza wzmianka o Śremie i dotyczy fundacji tutejszego kościoła. Wieś była własnością rycerską. Po 1294 — Śrem był lokowany na prawie niemieckim. W 1294 r. rycerz Moyko sprzedał 8 łanów swoich dóbr dziedzicznych w Śremie Henrykowi, sołtysowi z Topoli, aby ten przeprowadził lokację na prawie niemieckim. łany leśne dał sołtysowi na 5 lat, a łany uprawne zwolnił od opłat. Po lokacji sołtys miał zatrzymać jeden łan, a z pozostałych płacić rycerzowi czynsz. 1303 — Miejscowość kupili kamienieccy cystersi i posiadali ją do r. 1810. 1307–1427 — Wzmiankowano sołtysów ze Śremu: Bocdansone (1393), Nicolausa (1402) i Urbana (1427). Płacili oni czynsze kamienieckiemu konwentowi. Przed 1317 — We wsi znajdował się folwark. 1339 — Istniała we wsi karczma. 1645 — W czasie wojny trzydziestoletniej mieszkańcy opuścili Śrem (patrz — tabela). 1765–1810 — W 4 ćw. XVIII bardzo mały, rolniczo-rzemieślniczy Śrem był miejscowością zamieszkałą przez około 8–10 kmieci oraz przez kilkunastu zagrodników i chałupników. W 1811 r. po sekularyzacji klasztornych dóbr wieś weszła w skład dóbr królowej niderlandzkiej, a później stała się własnością księżny Marianny von Preussen. 1830–1845 — Około 1836 r. większość gruntów należących do gminy wiejskiej była własnością sołtysa i 3 kmieci. Wieś terytorialnie nie rozwijała się, ale znacznie wzrosła ilość domostw na jej terenie oraz zwiększyła się liczba ludności. Ok. 1850–1937 — Po związanej z uwłaszczeniem regulacji stosunków społeczno-ekonomicznych na wsi i po wydaniu ordynacji powiatowej w 1872 r. Śrem stał się samodzielną gminą wiejską podległą bezpośrednio administracji państwowej. W nowej strukturze administracyjnej wieś połączona została ze Topolą, w której znajdowały się siedziba okręgu administracyjnego i policyjnego (Amtsbezirk) oraz siedziba urzędu stanu cywilnego (Standeamt). W 4 ćw. XIX w. Śrem, ze średniej wielkości areałem gruntów, miał ustabilizowaną sytuację ludnościową. 1886–1937 — Istniało we wsi dziedziczne sołectwo z folwarkiem (nr 15) i dobrami o powierzchni 98–106 ha, które należało do Roberta Winklera (ok. 1898–1894), Ernsta Hübnera (1905) oraz Hansa Wicke (ok. 1917–1937). W dobrach sołeckich zajmowano się głównie hodowlą bydła. 1945–2003 — Śrem został zasiedlony i zasadniczo nie wyludnia się.
Dzieje parafii i kościoła
1293 — rycerz Moyko, syn Dyrislausa de Bycen zbudował w Śremie kościół ku czci Ducha Świętego i uposażył go 2 łanami i wpływami. Po 1303 — Patronat nad kościołem parafialnym w Śremie mieli kamienieccy cystersi, którzy kupili wieś. Do parafii należały Sławęcin oraz okresowo Sosnowa, gdy nie było w niej proboszcza. Przed 1316 — Śrem przeżywał trudny okres i zubożał, m.in. ze względu na zniszczenia dokonane w wyniku najazdu na tutejsze dobra. 1316 — W związku z powyższym biskup wrocławski Henryk podporządkował parafian ze Śremu kościołowi rektoralnemu w Płonicy, administrowanemu przez kamienieckich cystersów. 1666 — Filialny kościół w Śremie noszący wezwanie Ducha Świętego, Trójcy Świętej oraz Wszystkich Świętych i należał już do parafii w Topoli. 1830–1929 —W latach około 1830–1845 był kościołem tytularnym. Przy nim znajdował się cmentarz. Kościół miał wezwanie — Wszystkich Świętych. 2000 — Obecnie świątynia p.w. Ducha Świętego również należy do parafii Topoli.
Zamek
1344 — W kontekście ustalania granic pomiędzy byczeńskimi dobrami Nicolausa de Damelwicz a włościami klasztornymi wzmiankowano zamek istniejący niegdyś w Śremie (contra montem quondam castri in Schram).
Dzieje dóbr
Przed 1283 — Wieś należała do Dirislausa de Bycen. 1293–1294 — Śrem był własnością rycerza Moyko, trzeciego syna Dyrislausa i brata Iesco i Dirsco de Bycen, który miał też Topolę i Płonicę koło Złotego Stoku. Przed 1303 — Wieś i allodium należało do Johannesa zwanego Wusthube. 1303 — Hermannos de Barboy, starosta generalny Śląska (capitaneus) sprzedał klasztorowi swoją wieś i allodium w Śremie. 1331–1339 — Bolko, książę śląski i ziębicki uwolnił klasztor od ciężarów z gruntów uprawnych w Śremie, i nadał klasztorowi w Kamieńcu przywileje dotyczące sołectwa i gospody w Śremie. 1345 — Istniał w miejscowości klasztorny folwark z dworem związany z tutejszym allodium. 1345 lub 1349 — Opat Syghard przekształcił allodium na dobra kmiece (według Zimmermnna), lub też rozparcelował je pomiędzy kmieci ze Śremu (według Frömricha). 1349 — Nastąpił spór pomiędzy klasztorem a rycerzem Petrusem Sandtko dotyczący m.in. części danin ze Śremu. 1811(1812) — Po sekularyzacji dóbr klasztornych Śrem przeszedł, wraz z 31 innymi, dawnymi wsiami klasztornymi w ręce królowej niderlandzkiej Frideriki Louisy Wilhelminy, księżniczki z rodu Hohenzollernów. 1838 — Śrem otrzymała córka królowej Frideriki Louisy Wilhelminy — Marianna († 1883) (por. omówienie dóbr książęcych w rozdziale poświęconym Kamieńcowi). Ok. 1850–1872 — Po przekształceniu Śremu w nową, samodzielną gminę wiejską, został on wyłączony z kamienieckich dóbr książąt von Preussen.
Układ przestrzenny wsi
Śrem jest małą wsią położoną na południe od Kamieńca Ząbkowickiego i niewielkiego grzbietu (Schromberg) na skraju doliny Nysy. Znajduje się przy lokalnej drodze z Kamieńca do Sławęcina. Około poł. XVIII w. Śrem był małą ulicówką ze zwartym siedliskiem. Podobnie prezentował się w 1 poł. XIX stulecia. Wówczas też prawie cały areał gruntów należał do sołtysa oraz dwóch kmieci. W związku z tym na terenie siedliska znajdowały się trzy zagrody (w czworobok) o wielkości folwarku. Inne zagrody we wsi były znacznie mniejsze, na planie podkowy, a pozostałą zabudowę wsi tworzyły pojedyncze budynki mieszkalno-gospodarcze. W 1 poł. XIX w. planowano rozbudowę wsi w kierunku północno-wschodnim i przy gruntowej drodze ze Sławęcina ku korytu Nysy wydzielono szereg niewielkich działek. Nie zostały one jednak nigdy zasiedlone, w związku z czym w 2 poł. XIX w. zachował się bez większych zmian historyczny układ wsi, z tym że wymieniona została zabudowa. W tym stanie dawny ruralistyczny układ wsi przetrwał do dziś.
Zabudowa wsi
Kościół filialny p.w. Ducha Świętego
Stary niewielki kościół w Śremie scharakteryzowany został w protokole wizytacyjnym z 1666 r. Napisano wówczas, iż była to mała, murowana świątynia kryta dachówką mająca na dachu sygnaturkę z dwoma dzwonami. Kościół ten rysowany był ok. poł. XVIII w. przez Wernera. Był murowany, jednonawowy i bezwieżowy i składał się z prezbiterium, nawy z wysokim dachem z sygnaturką oraz z dwukondygnacjowej przybudówki przy nawie. Kościół ten powstały może jeszcze w XV w. lub w XVI w. reprezentował najprostszy i najskromniejszy typ wiejskiego kościoła. Jak wynika z rysunku, kościół został zbarokizowany. Otrzymał przed poł. XVIII w. nową sygnaturkę, a w murze cmentarnym zbudowano nową bramę ze szczytem wolutowym. Zarówno architektoniczne ujęcie sygnaturki, jak i bramy sugeruje, iż barokizacji dokonano w stylu wczesnego baroku. W 1852 r. stary kościół wyburzono, i wzniesiono na jego miejscu obecny, ceglany. Nowy kościół ze skromnym detalem architektonicznym utrzymano w stylu historyzmu łącząc styl arkadowy z neogotykiem. Zachowano owalny zarys cmentarza i stary, kamienny mur cmentarny, w którego frontowy odcinek wstawiono nową, ceglaną bramę filarową. W 2 poł. XIX obsadzono dwustronnie lipami i kasztanowcami drogę ku cmentarzowi, Na jej osi, przy głównej ulicy wiejskiej ustawiono kolumnę maryjną. Cmentarz przykościelny zamknięto przed 1994 r.
Kapliczki
We wsi oraz w jej najbliższym otoczeniu zachowały się grupa figuralna Św. Trójcy i dwiekolumny maryjne. Pierwsza z nich usytuowana koło sołectwa została ufundowana przez sołtysa. Zrealizowana w 1731 r. w stylu dojrzałego baroku jest dziełem dobrej klasy. Na placu przed kościołem wznosi się powstała w latach ok. 1830–1840 kolumna maryjna z Immaculatą, wykonana w stylu późnego baroku łączonego z neoklasycyzmem. Druga kolumna maryjna stała na szczycie wzniesienia koło wsi. Zrealizowana w 1838 utrzymana była w ludowej wersji późnego baroku. Obecnie kolumna ta zachowana jest tylko w reliktach.
Sołectwo nr 15
Należała do niego największa zagroda we wsi, zabudowana w czworobok, znaczona na mapie Wredego z poł. XVIII w. oraz na planie katastralnym z r. 1836. W 2 poł. XIX w. była ona przebudowywana, przy czym nie wiadomo, w jakim stopniu wykorzystano stare mury. W latach ok. 1910–1930 zmodernizowano dom mieszkalny w stylu neoklasycyzmu.
Zagroda w dobrach kmiecych (nr 32)
Znajdujący się w obrębie zagrody nr 32 budynek mieszkalny zawiera w sobie pozostałości renesansowego dworu. Świadczą o tym relikty sgraffita na zachodniej ścianie szczytowej — diamentowe bonie ujęte obramieniem. Jak wynika z rysunku Wernera ok. poł. XVIII w. budynek ten nie był w całości murowany i miał boczne ściany piętra o konstrukcji szkieletowej. W XIX w. wymurowano szkieletowe piętro budynku, a w 2 poł. XIX stulecia dostawiono do niego przybudówkę ze skromnym detalem w stylu tudorowskiego neogotyku.
Zabudowa wsi
Pozostała zabudowa wsi, w większości murowana, powstała XIX w. oraz w pierwszych dziesięcioleciach w. XX, być może z wykorzystaniem starych murów. Wznoszono stypizowane budynki kryte dachami dwuspadowymi i mające elewacje utrzymane w stylu uproszczonego neoklasycyzmu. Na tym tle wyróżnia się budynek nr 26 powstały zapewne na przełomie XIX i XX w., stylistycznie nawiązujący do neoklasycyzmu 2 ćw. XIX w. Budynki gospodarcze wznoszono w Śremie głównie jako murowano. Jedynie na początku XX w. zbudowano w uboższych zagrodach nieliczne stodoły o konstrukcji szkieletowej. Obecnie w wyniku przeprowadzanych remontów wiele budynków utraciło stylowe wystroje elewacji.
Wykorzystano za zgodą autora z archiwum Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji we Wrocławiu
( 16 GRUDNIA 2003 ROKU )
Wszelkie prawa zastrzeżone
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Shoutbox
Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.

Hormann
21/05/2013 15:23
Zapraszam na mój blogsmiley www.garazowe.poznan-bramy
.pl


kolezanka
08/10/2012 17:05
Witam a niewiedziałam,że się interesujesz robieniem stron.Tyle dlaczego Kamieniec a nie Bystrzyca.Pa.Pa.Pa

BOBO
08/10/2012 16:57
SERDECZNIE WITAM, OGLADALEM PANA FOTKI SĄ WSPANIAŁE.TAKIE PRAWDZIWE.POZDRAWIAM

Justyna Horska
04/10/2012 18:57
Fajna stronka,dużo historii.Młodzież winna zapoznać się z historią tych miast

BOBO
26/07/2012 07:31
Fajna stronka.Podziwiam Pana-tylko po co ta Świdnica

Copyright © 2006


Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | okazjanazakupy.pl