STRONA GLÓWNA | DIECEZJA ŚWIDNICKA | PARAFIA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI | POGODA | PRIVATE | KATEDRA ŚWIDNICKA | POZNAJ KRAJ | POZNAJ ŚWIAT | FORUM | WSPOMNIENIA-ALBUM | ONET-ALBUM I | ONET-ALBUM II | KOŚCIÓŁ PARAFIALNY PRZED I PO REMONCIE W KAMIEŃCU ZĄBKOWICKIM | BIOGRAFIA Sierpień 24 2019 23:16:30  
Nawigacja
STRONA GLÓWNA
ZAŁOŻENIE OSADY KAMIENIEC W 1096 ROKU
Powstanie zamku Kamenec w roku 1096
ARCHITEKTURA KOŚCIOŁA KLASZTORNEGO
KSIĄŻĘTA ŚLĄSCY WOBEC KLASZTORU CYSTERSÓW W KAMIEŃCU
Cystersi – zakon reformatorski u początków zasiedlania Środkowo- Wschodniej Europy
Klasztor cysterski w Kamieńcu Ząbkowickim
Rozkwit baroku w czasach kontrreformacji
Friedrich Bernhard Werner – syn ziemi kamienieckiej
Epizod z historii wojen śląskich
Sekularyzacja na Śląsku
UPADEK OPACTWA CYSTERSÓW
Modły na chwałę Bożą milkną po 602 latach
Skutki sekularyzacji – przełom klasztoru w Kamieńcu
Książę Albrecht Pruski (1809–1872) – założyciel „linii Albrechtów“
KSIĘŻNICZKA MARIANNA
Księżniczka Marianna Niderlandzka – Pani na Kamieńcu
Dzieła Karla Friedricha Schinkla na Śląsku
HISTORIA BUDOWY PAŁACU W KAMIEŃCU
Pałac w Kamieńcu
ZAŁOŻENIA OGRODOWE PRZY PAŁACU W KAMIEŃCU
EWANGELICKI KOŚCIÓŁ W KAMIEŃCU
DZIEWIĘTNASTOWIECZNE WIDOKI KAMIEŃCA
Kamieniec Ząbkowicki w czasach pokoju
FRIEDRRICH BERNHARD WERNER
NA SUROWYM KORZENIU
KAMIENIEC ZĄBKOWICKI POD KONIEC DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ.
Niemiecki Kamenz staje się polskim Kamieńcem Ząbkowickim
Repatriacje i osiedlanie się nowych mieszkańców
Wyjątki z życia gminy w latach 1946 – 1989
KAMIENIECKI PAŁAC - HISTORIA
GMINA KAMIENIEC ZĄBKOWICKI W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHEOLOGICZNYCH
PAŁAC W KAMIEŃCU ZĄBKOWICKIM PO ROKU 1945
Kamieniec Ząbkowicki na drodze do Europy
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Istebka
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Łopienica
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki-Goleniów Śląski
Historia wsi Byczeń - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Doboszowice-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Chałupki-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Mrokocin - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Ożary - Gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Pomianów Górny - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Pilce - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Sosnowa-gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Suszka - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Sławęcin - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Śrem - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Starczów - gmina Kamieniec Ząbkowicki
Historia wsi Topola - gmina Kamieniec Ząbkowicki
BIOGRAFIA
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć I
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć II
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć III
Historia wsi Kamieniec Ząbkowicki - cześć IV
ŚWIDNICA
POŁOŻENIE ŚWIDNICY
ZARYS HISTORYCZNY ŚWIDNICY
KSIĘSTWO ŚWIDNICKO - JAWORSKIE
PANOWANIE CZESKO - WĘGIERSKIE
RZĄDY AUSTRIACKIE
ZABYTKI ŚWIDNICY
Katedra św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy
Kościół Świętego Krzyża w Świdnicy
Kościół św. Józefa w Świdnicy
Kościół św. Andrzeja Boboli w Świdnicy
Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Świdnicy
Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Świdnicy
Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Świdnicy
Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Świdnicy
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 18
Najnowszy Użytkownik: Iwona
Wieś Chałupki i jej historia-gmina Kamieniec Ząbkowicki
CHAŁUPKI
Dawne nazwy miejscowości
in Novi Castri (1295, 1316), Nova Domo (1336) Neuhauss (1756) Neuhaus (1638, 1651, 1666, 1743, 1773, 1784–1945)
Etymologia nazwy wsi
Spotykana na Śląsku historyczna, topograficzna nazwa wsi brzmiąca w zlatynizowanej wersji novus domus, po niemiecku — Neuhaus, została utworzona od nazwy zamku. Oznaczała nowo zbudowany zamek i została przeniesiona także wieś należącą do dóbr zamkowych. Obecna natomiast nazwa miejscowości — Chałupki jest obca lokalnej tradycji.
Historia wsi i dóbr
Dzieje wsi
1295 — Po raz pierwszy wzmiankowany książęcy zamek, którym zarządzał kasztelan Petrus de Libnowe (z Lubnowa?). 1316 — Na Nysie pod Chałupkami była tama. 1416 — Książęta śląscy i ziębiccy Jan i Henryk, sprzedali wrocławskiemu biskupowi Wacławowi zamek Neuhaus koło Paczkowa, z należącą do niego wsią, przynależnościami i prawami. Jest to pierwsza wzmianka o wsi powiązanej z zamkiem Nie wiadomo jednak, czy odnosiła się ona do obecnej miejscowości Chałupki, czy też do innej, zaginionej osady zwanej Kattersdorf. Nazwa ta przetrwała jako nazwa terenowa i ok. 1765 r. dotyczyła części gruntów uprawnych położonych koło Paczkowa. Według niektórych historyków wieś Kattersdorf zanikła w latach 1344–1364r. 1509 — Zamek został zniszczony, ale pozostały związane z nim dobra należące do księstwa biskupiego, a później przeszły w ręce szlachty. 1666 — Wymieniono młynarza z Chałupek, który uiszczał opłaty kościołowi parafialnemu w Lubnowie. 1765–1816 — Rolniczo-rzemieślnicza wieś miała niewielki areał gruntów zasiedlony przez 4 kmieci oraz przez zagrodników i chałupników. W końcu XVIII w. w Chałupkach znajdowały się trzy młyny. Miejscowość znajdowała się w księstwie nyskim, w obwodzie grodkowskim. Następnie w wyniku reform administracyjnych z 1816 r. została włączona do departamentu wrocławskiego oraz do powiatu ziębickiego. ok. 1830–1845 — Chałupki nie rozrosły się terytorialnie, ale zwiększyła się ilość domostw na ich terenie oraz liczba ludności. W niewielkim stopniu rozwinął się lokalny przemysł. Ok. 1850–1937 — Po związanej z uwłaszczeniem regulacji stosunków społeczno-ekonomicznych na wsi i po wydaniu ordynacji powiatowej w 1872 r. Chałupki stały się samodzielną gminą wiejską podległą bezpośrednio administracji państwowej. W nowej strukturze administracyjnej wieś została siedzibą okręgu administracyjnego i policyjnego (Amtsbezirk) oraz urzędu stanu cywilnego (Standeamt). W 4 ćw. XIX w. Chałupki, z małym areałem gruntów, miały ustabilizowaną sytuację ludnościową. 1945–2003 — Wieś została zasiedlona, ale wyludnia się.
Parafialna przynależność wsi
1638–2003 — Chałupki związane są z rzymskokatolicką parafią w Lubnowie. 1744 — Zbudowano we wsi kaplicę, obecny kościół filialny Św. Jana Nepomucena. 1830–1845 — Założono w Chałupkach szkołę. 1929 — We wsi przeważali katolicy, ale też mieszkała tu niewielka grupa protestantów związana z parafią w Paczkowie.
Dzieje zamku i dóbr
1295 — Petrus de Libnowe, oficjał na dworze księcia Bolka I, był kasztelanem zamku w Chałupkach. 1416 — Książęta śląscy i ziębiccy Jan i Henryk, sprzedali wrocławskiemu biskupowi Wacławowi zamek Neuhaus koło Paczkowa, z należącą do niego wsią, przynależnościami, w tym kopalnią i prawami. 1440 — Nie wiadomo, w jaki sposób zamek w Chałupkach wszedł w posiadanie rycerza-rabusia Siegmunda von Reichenau. W każdym razie zdobył go w 1440 r. Hinko Kruschina, wcześniej starosta księstwa świdnicko-jaworskiego. 1443 — Hinko Kruschina także prowadził łupieżcze wyprawy, w związku z czym mieszczanie wrocławscy oraz książę opawski Wilhelm spustoszyli zamek. Ponownie jednak miał stać się on siedzibą rycerzy-rabusiów z rodzin von Stosch i później — Unwürde. 1509 — Kres działalności rycerzy-rabusiów położył biskup wrocławski Jan Thurzo, który zdobył i zniszczył zamek w Chałupkach. 1514 — Biskup wrocławski zezwolił miastu Paczków na pozyskiwanie kamienia ze wzniesienia Questenberge przy jego zamku w Chałupkach. Materiał miał służyć do umocnienienia murów miejskich i budowy dróg. XVI w. — Po zniszczeniu zamku pozostały dobra lenne, należące początkowo do biskupa wrocławskiego i następnie do przedstawicieli śląskiej szlachty. 1595 — Majętność była własnością śląskiego rodu von Schaffgotsch. 1666/67 — Dobra, w skład których wchodziły Chałupki, Głęboka (Glambach), Rostów (Herbsdorf) i allodium w Pomianowie Dolnym należały do hrabiego Tattenbach, reprezentanta starej czeskiej szlachty, uposażonej głównie w Styrii i na Morawach. ok. 1750–1784 — Posiadłość pozostawała w rękach baronów von Maltitz, saskiej szlachty z Miśni, mającej włości w Saksonii, na Łużycach oraz w marchii brandenburskiej. Na pocz. XVII w. przedstawiciele tej rodziny pojawili się w księstwie nyskim. ok. 1814–1845 — Dobra z jednym folwarkiem posiadał hrabia Friedrich Gotthard von Schaffgotsch. 1854–1937 — W 1854 r. majętność odziedziczyła Marie Hedwig von Schaffgotsch, która wyszła za mąż za reprezentanta pochodzącego z Francji rodu von Harbuva l- Chamaré. Rodzina ta otrzymała czeski tytuł baronowski w r. 1727 r., a hrabiowski — w r. 1751. Następnie dobra w Chałupkach przejął Anton von Harbuval - Chamaré ze Stolca (ok. 1886–†1895), który utworzył z nich majorat. Na pocz. XX w. należał on do jego syna, Felixa (ok. 1898–1930), posiadającego również majętność w dolnej części Stolca. Felix tam też zapewne rezydował, bo w Chałupkach nie było pałacu. Po nim, przed 1937 r., przejął majorat Stanislaus von Harbuval-Chamaré.
W latach 1784–1937 dobra zajmowały rozległy obszar o pow. ok. 460–477 ha, położony na wschód i na południe od wsi. Należały do nich 2 folwarki, starszy i nowszy zbudowany przed 1824 r. oraz kamieniołom wymieniany w latach 1886–1937. W dobrach prowadzono początkowo hodowlę owiec, a później bydła.
Układ przestrzenny wsi
Chałupki położone są częściowo na południowo-zachodnim skraju Wysoczyzny Ziębickiej, i częściowo na terenie Pradoliny Nysy. Znajdują się przy rozwidleniu drogi z Paczkowa do Ziębic oraz do Ząbkowic (przez Kamieniec). Ok. poł. XVIII w. wieś miała taki zasięg jak obecnie i tworzyła jeden zespół osadniczy z Lubnowem. Chałupki o układzie wielodrożnym składały się z nizinnej, południowej części z zamkiem, folwarkiem i młynem oraz z wyżynnej, północnej części z zabudową wiejską. Przebieg inny niż obecnie miała droga z Paczkowa przez Lubnów do Ziębic. Mijała Chałupki od południowego zachodu i zachodu oraz przy północnym krańcu Chałupek docierała do Lubnowa. W XVIII stuleciu na terenie Chałupek trwały jeszcze ruiny średniowiecznego zamku i wyróżniały się tylko dwa zespoły architektoniczne — folwark i zagroda młyńska. Nie zaznaczono natomiast na omawianej mapie kaplicy, choć istniała już od 1744 r. Na późniejszej mapie z lat 1796–1802 zaznaczono we wsi trzy młyny, jeden przy zamku, drugi przy stawie w centrum wsi i trzeci na jej krańcu. W 1 ćw. XIX w. zmieniono układ dróg koło Chałupek. Zlikwidowano starą okrężną drogę do Paczkowa i wytyczono proste połączenie do Lubnowa przecinające teren dawnego grodziska). Ten układ wsi zachował się do dziś. Obecnie tylko dawne siedlisko ograniczono do działek budowlanych.
Zabudowa wsi i założenia na jej terenie
Kaplica mszalna, obecnie kościół filialny Św. Jana Nepomucena.
Kaplica ta została wzniesiona w 1744 r., ale Wrede nie zaznaczył jej na mapie z ok. poł. XVIII w. Odnotowano natomiast jej istnienie na innej mapie, z lat 1796–1802. Kaplica ta została następnie rozbudowana w latach ok. 1850–1863. Nie można też wykluczyć, iż nowa kaplica częściowo zastąpiła starszy budynek, z którego pozostało tylko prezbiterium, odmienne stylistycznie od nawy i wieży obecnego kościoła.
Nowa kaplica otrzymała formę małego, jednowieżowego kościoła i została wzniesiona w stylu neogotyckim, łączonym ze stylem neoromańskim, w stylach wykształconych w tzw. szkole berlińskiej, przeznaczonych dla budownictwa sakralnego. Wersja neogotyku wybrana dla kaplicy w Chałupkach odnosiła się, jeśli chodzi o kompozycję, do gotyku ceglanego, o czym świadczą trójlistne pseudomaswerki, czy też kroksztyny stanowiące część fryzu arkadowego. Widoczne są też wpływy wczesnego gotyku, a kształt dachu wieży i grzebień nawiązują do francuskiego gotyku XV w. Ponadto naroża wieży oraz nawy zaakcentowano renesansowym, przemiennym boniowaniem. Wszystko to, czyli pluralizm stylistyczny i zastosowanie tynku pozwalają widzieć w kościele w Chałupkach wcześniejszą wersję neogotyku z ok. poł. XIX w. oraz dzieło prowincjonalnego budowniczego. W czasie remontu kościoła przeprowadzonego w latach 1991–2003 zlikwidowano narożne pseudoboniowanie oraz tynkowe pseudoboniowanie elewacji prezbiterium.
Grodzisko-zamek
Znajdowało się na podmokłych łąkach nad Nysą Kłodzką, przy rozwidleniu traktów, w południowej, nizinnej części wsi. Na nim powstał w XIII w. zamek zbudowany z kamienia łamanego na zaprawie wapiennej, otoczony wałem oraz fosą zasilaną z licznych cieków wodnych, w tym z Młynówki (nyskiej).
Zabudowę zamku stanowiły mury obwodowe, cylindryczna wieża i sklepione budynki. Nie wiadomo kiedy to całe założenie zostało ostatecznie ukształtowane, ale jego zaczątki istniały już w końcu XIII w. W XV w. zamek uszkadzany był w czasie oblężeń, i ostatecznie został zniszczony w 1509 r. Od tego czasu popadał w ruinę. Najpierw w 1 ćw. XIX w. przecięto jego teren nową drogą z Paczkowa do Lubnowa. Następnie 1832 r. wyburzono ruiny cylindrycznej wieży oraz sklepionych budynków, a kamień wykorzystano do nowych budów. Teren przy zamku wyrównano, i zasypano fosę. W 2 poł. XIX w. obszar dawnego założenia urządzono parkowo, o czym poniżej. Współcześnie ruiny zamku tworzą kopiec o zarysie owalu. Zachował się też fragment wału obronnego. Na terenie tym przeprowadzono badania wykopaliskowe, i odkryto odcinek muru obwodowego, prostopadłą doń ścianę oraz fragment cylindrycznej wieży. Relikty założenia znajdują się obecnie na związanym z dobrami terenem urządzonym parkowo.
Stary dwór (obecnie nie istniejący)
Na mapie wojskowej z ok. poł. XVIII w. jako starą siedzibę Chałupkach oznaczono ruiny zamku. W tym samym czasie Werner narysował tutejszy renesansowy dwór, który uważał za tutejszą starą siedzibę. Przedstawił on budynek położony na terenie nizinnym, przy stawie, wyraźnie poza zamkiem. Dwór ten, pochodzący zapewne z 1 poł. XVI w. był dwukondygnacjowy, i miał elewacje z nieregularnym układem okien. W elewacji od strony stawu znajdował się dansker. Dwór nakryty był nowszym, czterospadowym dachem. Biorąc pod uwagę przedstawione na rysunku otoczenie dworu, a więc zalesienie po stronie prawej, zabudowę po stronie lewej, i w tle Paczków, można przyjąć, iż znajdował się on na wschód od stawu. Został zbudowany zapewne po zburzeniu zamku, gdyż potrzebna była kuria majątkowa dla dóbr, początkowo biskupich, a następnie szlacheckich.
Później, po wzniesieniu nowego zespołu pałacowego dwór utracił swoje znaczenie. i stał się jednym z budynków dworskich. Miało to miejsce przed poł. XVIII w. Dlatego też nie odnotował go Wrede, twórca mapy wojskowej. Dla niego punktami orientacyjnymi były ze względów strategicznych zamek na wzniesieniu i nowy folwark. Werner natomiast tropiący lokalne starożytności zwrócił uwagę na stary dwór, który został wyburzony przed r. 1824.
Nowy Folwark Dolny i dworskie tereny urządzone parkowo
Nie wiadomo, kiedy powstał nowy folwark zwany Dolnym (Niederhof). Istniał już ok. poł. XVIII w., a w jego obrębie znajdował się nowy pałac, lub co najmniej kuria majątkowa. Nie ma jednoznacznych przekazów, że dom pański w Chałupkach był w czasach nowożytnych stałą rezydencją właścicieli dóbr. Mieli oni bowiem także inne posiadłości. Zachowana kartografia z lat ok. 1750–1824 nie pozwala stwierdzić, w której pierzei folwarku stał pałac, a mapa katastralna z r. 1863 zaprzecza wręcz jego istnieniu w tym czasie. Dowodzi ona, że we wszystkich bowiem pierzejach Folwarku Dolnego stały wydłużone budynki gospodarcze.
W czasach nowożytnych folwarkowi nie towarzyszył żaden ogród, ani ozdobny, ani warzywny. Na południe od Folwarku Dolnego znajdowały się tereny użytkowe (ze starym dworem), za którymi zlokalizowany był zadrzewiony obszar z ruinami zamku otoczonymi pozostałościami wałów i fosy. Tu w 1832 r. przeprowadzono prace porządkowe, rozebrano relikty warowni oraz częściowo wyrównano teren i zasypano fosy. Nawet po tych zmianach obszar z pozostałościami średniowiecznego zamku miał jeszcze w 2 poł. XIX w. charakter użytkowy, czego dowodzi mapa z r. 1886. Parku nie wymieniano też w książkach adresowych z 1 poł. XX stulecia. Ponieważ jednak widoczne są nasadzenia drzew gatunków rodzimych, można przyjąć, że obszar ten urządzany był parkowo. Nie zmieniono jego topografii, zachowano pozostałości warowni i przebieg starego, głównego traktu z Paczkowa do Ziębic. Uregulowano zapewne stosunki wodne oraz poprawiono drogę na koronie wałów. Koronę wałów i umocnienia dawnego zamku obsadzono klonami, jesionami, dębami i kasztanowcami, a na pocz. XX w. dosadzono świerki oraz usypano wyspę na dawnym stawie użytkowym. Obszar ten nadal był oddzielony od pałacu terenami użytkowymi i przedzielony drogą, co umniejszało jego walory jako zamkniętego miejsca rekreacji dla właścicieli dóbr. Nie był to jedyny zadrzewiony obszar w okolicy, gdyż na wschód od niego rozciągał się należący do dóbr rozległy, podmokły las, istniejący już w XVIII w., wydzielony od południa korytem Młynówki. Być może w związku z tym lasem pozostawała leśniczówka na wzniesieniu ¸owiec, obok Folwarku Górnego, zbudowana po 1824 r. W 2 poł. XIX w. dominialny las był poprzecinany z duktami (często na groblach), które nie tworzyły jednak komponowanego układu dróg. Las łączył się drogą z parkowo urządzonym terenem z pozostałościami średniowiecznego zamku i dopiero cały ten obszar mógł stanowić ewentualnie także dworski teren rekreacyjny, może przeznaczony na polowania. Obecnie zachowało się parkowe urządzenie miejsca usytuowania dawnego zamku oraz las, ale nie ma już między nimi komunikacyjnych powiązań.
Folwark Dolny znaczony na mapie z r. 1824 był założeniem rozplanowanym regularnie, na planie pięcioboku, skierowanego ku południowemu wschodowi. Przed 1863 r. układ ten zmieniono i majdanowi gospodarczemu dano kształt czworoboczny, zbliżony do kwadratu. Przy nowej południowo-wschodniej pierzei wzniesiono jeden wydłużony budynek gospodarczy. Folwark pałacowy w całości lub częściowo przebudowano w latach 1866–1868 w stylu neogotyku tudorowskiego łączonego z neogotykiem nawiązującym do architektury niemieckiej. W latach 50. i 60. XIX w. neogotyk często wybierano dla stworzenia okazalszej zabudowy gospodarczej. I tak w północno-zachodniej pierzei folwarku zbudowano nowy spichlerz oraz budynek mieszkalno-gospodarczy, i obu dano neogotyckie szczyty. Najokazalszy jednak wystrój elewacji otrzymała stajnia (?) w pierzei północno-wschodniej. Tu najsilniej przejawił się neogotyk tudorowski. Między stajnią a sąsiednim budynkiem gospodarczym wzniesiono neogotycką bramę filarową, obecnie nie istniejącą. Nie zachowała się do dziś lub została zasłonięta naniesioną ziemią brukowa nawierzchnia zachodniej części majdanu.
Folwark Górny (Oberhof) i leśniczówka na Górze Łowiec
Powstał w latach ok. 1750–1824 na północny wschód od Folwarku Pałacowego. Został założony na planie czworoboku i być może przeznaczony do hodowli owiec. Wzniesiono przy nim budynki gospodarcze nakryte dachami naczółkowymi, powstałe zapewne w 1 ćw. XIX w. Później były one przebudowywane, ale zachowały swoje bryły.
Około 1824 r. z północnej pierzei folwarku wychodziła w kierunku wschodnim i na stok zalesionego ¸owca (Jägerberg) krótka aleja. Później została zlikwidowana. Pozostała po niej droga prowadząca do leśniczówki na górze ¸owiec, istniejącej tam już w 1863 r. W południowym stoku tej góry znajdował się kamieniołom. Obecnie istnieje tylko ruina leśniczówki.
Szkoła, nr 8
Pierwsza szkoła w Chałupkach została założona w latach 1830–1845, ale nie wiadomo, czy mieściła się w budynku istniejącym, czy też w nowym. Obecny budynek szkolny wzniesiono w latach ok. 1938–1939 w sąsiedztwie ruin średniowiecznego zamku i terenu urządzonego parkowo. Zaprojektowano ją w stylu modernizmu łączonego z neoklasycyzmem, tak jak większość małych, wiejskich szkół z okresu międzywojennego. Na tyłach szkoły zbudowano budynki gospodarcze i WC, a jej otoczenie urządzono jako teren zielony, przez co cały zespół łączył się kompozycyjnie z parkowo urządzonym sąsiedztwem.
Zabudowa wsi
W większości jest bardzo skromna i składa się głównie z małych zagród i pojedynczych budynków mieszkalno-gospodarczych. Około 1990 r. w niektórych skromniejszych i mniejszych zagrodach znajdowały się dwukondygnacjowe budynki mieszkalne utrzymane w stylu uproszczonego neoklasycyzmu, miały gzymsowania i obramienia okienne. Większość zabudowy wsi została przed 2003 r. wyremontowana oraz utraciła swoje wystroje elewacji. Bez zmian pozostała natomiast zbudowana w 1861 r. okazała zagroda w czworobok, nr 43, znajdująca się w północnej części wsi, przy granicy z Lubnowem. Stylowy charakter mają jej wszystkie budynki, także gospodarcze, ale najokazalej prezentuje się budynek z bogatym wystrojem elewacji w stylu neoklasycyzmu łączonego z neorenesansem.
Zespół młyna, nr 7
Już w 2 poł. XVII w. wzmiankowano w Chałupkach młynarza. Na mapie z poł. XVIII w. młyn zaznaczono w południowej części wsi, nad nyską Młynówką. Był to zresztą jeden z wielu starych młynów na tym kanale. W końcu XVIII w. działały we wsi jeszcze dwa młyny, jeden przy stawie i drugi na północnym krańcu wsi, a przed 1824 r. zakończyły działalność. Młyn ten został zbudowany jeszcze w XVI w., o czym świadczą relikty sgrafitta na jego zachodniej elewacji od strony Młynówki. Równie stare wydają się być fragmenty murów obwodowych przeciwległej stodoły. Jeszcze ok. 1824 r. zespół młyna był mniejszy niż obecnie i obejmował południową część młyna (ze sgraffitami), wspomnianą powyżej stodołę oraz dwa budynki gospodarcze zamykające zagrodę młyńską w czworobok. Przed 1863 r. zespół ten został przebudowany. Wydłużono budynek młyna w kierunku północnym oraz wyburzono budynki w północnej i południowej pierzei folwarku. Kolejna przebudowa i powiększenie zespołu do obecnych rozmiarów nastąpiło w 4 ćw. XIX w. Budynek młyna połączony z częścią mieszkalną otrzymał okazały wystrój w stylu neoklasycyzmu i tudorowskiego neogotyku, przez co uzyskał niemal pałacowy wygląd. Wzniesiono też bardzo okazałe stajnie (z magazynem na piętrze), trójnawowe, z kamiennymi kolumnami i żaglastymi sklepieniami. Wystroje elewacji stajni, w stylu uproszczonego neoklasycyzmu, wzbogacono kamieniarką — obramieniami otworów i profilowanym gzymsem. Budynki te nie ustępowały w niczym ówczesnemu, wielkodworskiemu, dominialnemu budownictwu folwarcznemu. W najmniejszym stopniu przebudowano starą stodołę. Od strony wsi zespół zamknięto stylowym ogrodzeniem z murowaną i tynkowaną bramą filarową. Dziedziniec wybrukowano granitową kostką. Tak prezentujący się młyn był największym młynem na omawianym terenie. Jego właściciele należeli niewątpliwie do bardzo zamożnych, skoro przedsięwzięli tak kosztowną inwestycję. Można przypuszczać, że po 1900 r. młyn został zelektryfikowany.
Ważnym elementem była też infrastruktura techniczna towarzysząca młynowi, czyli układ kanałów, w tym podziemnych (pod majdanem gospodarczym) oraz mosty. Dwa z nich, kamienne, łukowe zachowały się na Młynówce i sąsiednim kanale. Z młyńskich urządzeń technicznych zachowały się pozostałości turbiny wodnej.
Wykorzystano za zgodą autora z archiwum Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji we Wrocławiu ( 16 GRUDNIA 2003 ROKU ) JERNUSZ SALEIB Wszelkie prawa zastrzeżone
Komentarze
Kent11 dnia grudzień 13 2012 11:25:35
fake breitling
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Shoutbox
Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.

Hormann
21/05/2013 15:23
Zapraszam na mój blogsmiley www.garazowe.poznan-bramy
.pl


kolezanka
08/10/2012 17:05
Witam a niewiedziałam,że się interesujesz robieniem stron.Tyle dlaczego Kamieniec a nie Bystrzyca.Pa.Pa.Pa

BOBO
08/10/2012 16:57
SERDECZNIE WITAM, OGLADALEM PANA FOTKI SĄ WSPANIAŁE.TAKIE PRAWDZIWE.POZDRAWIAM

Justyna Horska
04/10/2012 18:57
Fajna stronka,dużo historii.Młodzież winna zapoznać się z historią tych miast

BOBO
26/07/2012 07:31
Fajna stronka.Podziwiam Pana-tylko po co ta Świdnica

Copyright © 2006


Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | okazjanazakupy.pl